بیست و سوم تیر ماه سال روز گشایش نخستین مجلس خبرگان رهبری در سال ۱۳۶۲ هجری شمسی است.
به گزارش ناصرون، تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، «دین، مردم و دموکراسی» به جز در دوران صدر اسلام، فرصت تجلی در قالب حکومت را نیافته بود اگر چه قیام های دینی پراکنده ای در دنیای اسلام از قیام عزالدین قسام علیه اشغال گران صهیونیستی، قیام تیپو سلطان در هند، قیام عبدالمهدی سودانی در آفریقا، قیام عمر مختار در لیبی و قیام های مشابهی شکل گرفت اما هیچ کدام فرصتی برای تبدیل شدن به حکومت مردم سالار اسلامی را نیافتند.
و آن چه نیز در قرن های گذشته با عنوان حکومت عثمانی و سلجوقی زیر نام تسنن و حکومت صفویان، دیلمیان و فاطمیان تحت عنوان حکومت شیعی صورت گرفت علاوه بر این که ماهیت مردم سالار نداشت از اصول حکومت مداری اسلامی نیز پیروی نمی کرد.

انقلاب اسلامی اولین تجربه ترکیب دین، مردم و مردم سالاری بوده است که گمان می رفت با توجه به دشمنی های خارجی و مشکلات متعدد داخلی به سمت اضمحلال پیش رود اما ترکیبی از «دین، رهبری و مردم» مانع از فروپاشی انقلاب نوپای اسلامی گردید.

«رهبری» امام خمینی به عنوان نماد رهبری و مرجعیت دینی و سیاسی و همچنین حضور و نقش بلامنازع «مردم» در پیروزی انقلاب و نهایتا تاسیس «نهادهای مردم سالار دینی» مانند مجلس خبرگان قانون اساسی، مجلس شورای اسلامی، شورای شهر و روستا و مجلس خبرگان رهبری از ارکان سه گانه بنیادی شکل گیری انقلاب اسلامی بوده است.

شاید در ابتدای امر شکل گیری مجلس شورای اسلامی و شورای شهر و روستا، برای حضور مردم در تصمیم گیری های کلان کشور کافی به نظر می رسید اما جمهوری اسلامی ایران برخلاف بسیاری از کشورهای سنتی و حتی به ظاهر دموکراتیک جهان، رهبری نظام را از حالت وراثتی و خانوادگی به حالت مردم محور تبدیل کرد. مجلس خبرگان رهبری یکی از افتخارات جمهوری اسلامی در به فعلیت رساندن مساله مردم سالاری دینی است، ایران بر خلاف ژاپن، نروز، انگلیس، اسپانیا، تایلند، عربستان و سایر کشورهای سنتی و ظاهرا دموکراتیک جهان، انتخاب رهبری کشور را بر عهده مردم گذاشته است. در عربستان این کار توسط یک شورای وراثتی انجام می شود که فقط فرزندان موسس عربستان یعنی ملک عبدالعزیز حق عضویت در آن را دارند( در صورت مرگ فرزندان ملک عبدالعزیز فرزندان فرزندان وی در این مجلس عضویت می یابند).

مجلس خبرگان رهبری یکی از قدرتمند ترین نهادهای تصمیم گیری مردمی در ایران محسوب می شود که مردم نمایندگان خود را به صورت مستقیم برای عضویت در این مجلس از میان مجتهدین برای ۸ سال انتخاب می کنند(دوره چهارم استثنائا ۱۰ سال به طول انجامید). این جلس که هم اکنون در دوره پنجم قرار دارد، از ۸۸ عضو برخوردار است ( این تعداد تا دوره چهارم ۸۶ عضو بوده است و در حال حاضر به دلیل وفایت ۶ نفر از اعضا یعنی مرحوم هاشمی رفسنجانی و مرحوم نصرالله شاه‌آبادی از تهران، مرحوم مهمان‌نواز از خراسان شمالی، مرحوم اسدالله ایمانی از فارس، مرحوم سید محمود هاشمی شاهرودی از خراسان رضوی و مرحوم محمد مؤمن از قم دارای ۸۰ عضو است).

تا کنون مرحوم آیت الله علی مشکینی (۱۳۶۱ تا ۱۳۸۶)، مرحوم حجت الاسلام اکبر هاشمی رفسنجانی ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۹)، مرحوم آیت الله محمدرضا مهدوی کنی (۱۳۸۹ تا ۱۳۹۳)، آیت الله محمد یزدی (۱۳۹۳ تا ۱۳۹۵) و آیت الله احمد جنتی (۱۳۹۵ تاکنون) ریاست این مجلس را بر عهده داشته اند.

نمایندگان مردم استان بوشهر در ادوار مجلس خبرگان

از ابتدای تشکیل مجلس خبرگان در سال ۶۱ تاکنون سه نفر از سوی استان بوشهر در این مجلس عضویت دارند، استان بوشهر دارای یک نماینده در خبرگان است. در دور اول میرزا ابراهیم دشتی که اولین امام جمعه بوشهر بود و نماینده مردم حوزه رودباران از جنوب استان در مجلس شورای اسلامی را نیز بر عهده داشت به خبرگان راه یافت. در دور دوم و سوم خبرگان آیت الله عبدالنبی نمازی که هم اکنون امام جمعه شهر کاشان است از سوی مردم به این مجلس راه یافت، ایشان در دوره چهارم از سوی مردم تهران و در دوره پنجم از طرف مردم استان اصفهان در خبرگان حضور دارد. دوره چهارم و پنجم خبرگان نیز مردم استان بوشهر آیت الله حسینی بوشهر را به عنوان نماینده خود در این مجلس برگزیده اند. آیت الله حسینی بوشهری متولد سال ۱۳۳۵شهر بردخون شهرستان دیر است که هم اکنون علاوه بر معاونن جامعه مدرسین حوزه علمیه و امام جمعه موقت این شهر، مدیر مرکز مدیریت حوزه علمیه قم و مدارس علمیه حجتیه، رسالت و آیت الله گلپایگانی نیز می باشد. نماینده مردم استان بوشهر در مجلس خبرگان رهبری عضو هیئت امنای دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم و جامعهالزهراء را می باشد.
آیت الله بوشهری علاوه بر اینکه یکی از ۷ نفر عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان می باشد، در کمیسیون ۱۱ نفره اصول ۱۰۷ و ۱۰۹ قانون اساسی که از کمیسیون های بسیار مهم این مجلس محسوب میشود نیز عضویت دارد. این کمیسیون وظیفه تشخیص و شناسائی افرادی که دارای شرایط رهبری هستند را بر عهده دارد.

الله کرم مشاقی دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی

انتهای پیام/